Motorische schrijfproblemen bij kinderen

Wat is een schrijfprobleem?

Schrijven is voor alle basisschoolkinderen een van de belangrijkste vaardigheden op school. We spreken van een schrijfprobleem wanneer uw kind moeite heeft met één of meer van deze drie dingen:

Het handschrift is onleesbaar of nauwelijks leesbaar

Het schrijftempo is veel te traag voor de klas

Er is pijn of vermoeidheid in de hand of arm bij het schrijven

Dit is geen kwestie van niet zijn best doen. Schrijfproblemen hebben een echte motorische of leerkundige oorzaak die gericht geholpen kan worden.

Waarom is goed schrijven zo belangrijk?

Schrijven is niet alleen een motorische vaardigheid — het ondersteunt ook het leren zelf. Kinderen die goed schrijven:

Onthouden letters en woorden beter dan kinderen die typen

Leren beter lezen doordat klank, teken en beweging worden gekoppeld

Kunnen zich beter concentreren op de inhoud van een tekst

Als schrijven moeizaam gaat, gaat alle energie naar de motorische handeling. Er blijft dan weinig over voor nadenken, spellen of de inhoud van een opstel. Kinderen raken gefrustreerd en vermijden schrijven steeds vaker — waardoor ze verder achteropraken.

Signalen waar u op kunt letten

Neem contact op met een kinderfysiotherapeut als u bij uw kind het volgende herkent:

Het handschrift is onleesbaar of sterk wisselend van kwaliteit

Uw kind klaagt over pijn in de hand, pols of arm bij schrijven

Schrijven kost veel meer moeite dan andere activiteiten

Uw kind schrijft aantoonbaar langzamer dan klasgenoten

Uw kind knijpt zeer hard in de pen of heeft een opvallende schrijfhouding

De leerkracht heeft gesignaleerd dat er iets niet klopt

Wat doet de kinderfysiotherapeut?

De kinderfysiotherapeut werkt stap voor stap:

Stap 1 — Het probleem in kaart brengen

De therapeut vraagt aan u en uw kind wat er precies misgaat, wanneer het begonnen is en hoe het zich uit op school en thuis.

Stap 2 — Het schrijven analyseren

Uw kind schrijft een stukje tekst over. De therapeut kijkt naar leesbaarheid, schrijfsnelheid, de manier van de pen vasthouden, de houding en de schrijfbeweging zelf.

Stap 3 — Motorisch onderzoek

Soms zit er een bredere motorische achtergrond achter de schrijfproblemen. De therapeut onderzoekt dan ook de fijne motoriek van de vingers, handvaardigheid en balans.

Stap 4 — Behandelplan en begeleiding

Therapeut, leerkracht en ouders maken samen een plan. Gemiddeld duurt een behandeling drie tot zes maanden.

Wanneer is het schrijfprobleem opgelost?

Het doel is bereikt als uw kind leesbaar schrijft passend bij de leeftijd, voldoende tempo heeft om de klas bij te houden, en zonder pijn of vermoeidheid kan schrijven.

In de meeste gevallen is een korte, gerichte periode van begeleiding voldoende om het handschrift te verbeteren. Kinderfysiotherapeuten Anneloes Overvelde en Ingrid van Bommel van SchrijvenNL: "Vaak is gerichte instructie en een korte periode oefenen voldoende om het kind weer te laten aansluiten bij de rest van de klas."

Veelgestelde vragen

Heeft mijn kind een verwijzing nodig?

Nee. U kunt rechtstreeks contact opnemen met een kinderfysiotherapeut via Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie.

Mijn kind schrijft linkshandig — maakt dat uit?

Het verschil tussen links- en rechtshandige kinderen in schrijfkwaliteit en -snelheid is niet groot. De analyse en begeleiding verlopen op dezelfde manier.

Vanaf welke leeftijd kan een kinderfysiotherapeut helpen?

Officieel beginnen kinderen met schrijven in groep 3 (6-7 jaar). Vroeger kunnen al signalen worden gezien die op een risico wijzen — een kinderfysiotherapeut kan al voor schoolleeftijd adviseren.